Het taboe van psychische klachten en 6 tips om hier mee om te gaan

Share on facebook
Share on linkedin

Psychische klachten komen vaker voor dan je misschien denkt. Dat komt omdat de meeste mensen hier liever niet over praten. Waarom niet? Er rust namelijk nog steeds een groot taboe op het hebben van psychische klachten. Ook al kampen veel mensen met deze klachten, zoals depressie, angst, verslaving, burn out, stress, etc. men houdt het liever zo lang mogelijk verborgen of doet er zelfs alles aan om het nooit aan het licht te laten komen.

Vaak komt dit door schaamte, angst voor stigmatisering of omdat iemand zelf niet zo goed weet wat er aan de hand is en dat er iets aan te doen is. En omdat deze klachten over het algemeen zo weinig worden besproken, lijkt het alsof je dan met iets heel uitzonderlijk te maken hebt en dat je de enige bent. Maar dat is echt niet zo. Wil je meer weten over het groeiende probleem van psychische klachten en wat je kunt doen om de stilte te doorbreken?

Je bent niet de enige

Ruim 4 op de 10 mensen heeft ooit in zijn of haar leven een psychische aandoening gehad. Het Trimbos instituut deed er onderzoek naar en kwam tot deze conclusie. En dan hebben we het alleen over psychische aandoeningen. Mensen met bijvoorbeeld stressklachten of somberheid, maar die geen diagnose hebben, horen daar niet bij. Maar ook de mildere klachten kunnen het leven behoorlijk beïnvloeden.

Zoals je leest ben je echt niet de enige die last heeft van psychische klachten. Alleen jouw buurman, collega, vrienden of familieleden, lopen er meestal niet mee te koop. Dat zorgt vaak voor eenzaamheid of zelfs isolatie. Vaak trekt iemand zich terug of doet een masker op. Je hebt dan niet door hoe het echt met iemand gaat of als je het wel door hebt, zeg je misschien maar niks, omdat het zo’n beladen onderwerp is of je niet weet of de ander dat wel wil.

Als je er zelf mee rondloopt, vermijdt je misschien te vertellen hoe het met je is of zeg je dat het goed gaat en probeer je opgewekt over te komen. En als het echt niet gaat, ga je anderen uit de weg. Je wilt niet in huilen uitbarsten, anderen lastig vallen met jouw problemen of dat ze denken dat je gek of raar bent. Er kunnen veel redenen zijn waarom je het verborgen wil houden. Klinkt het ingewikkeld? Helaas is dit voor een groot aantal mensen de realiteit.

Praten over gevoelens

Soms lijkt het makkelijker om de schone schijn op te houden. Praten over je gevoelens ben je misschien niet gewend. Als het goed gaat, is dat ook minder belangrijk, maar wanneer er problemen in jouw leven zijn, ga je hier pas echt tegenaan lopen. Dan wordt het pas een beperking. Uit dit onderzoek van Nationale Nederlanden blijkt dat psychische klachten en (on)gelukkig zijn de grootste taboes zijn voor Nederlanders om over praten. En dit terwijl zoveel mensen hier in het leven mee te maken krijgen, direct of indirect.

Het hebben van psychische klachten is al erg belastend voor iemand, maar er niet over kunnen praten, geen steun of hulp kunnen vragen en het gevoel er helemaal alleen voor te staan, maakt het nog veel zwaarder. Gedeelde smart is halve smart, zeggen ze ook wel. En dat is vooral in het geval van een psychisch probleem zo. Er helemaal alleen uitkomen, is al moeilijk genoeg en dus helemaal zonder steun van anderen. Zowel professioneel als met mensen uit jouw omgeving.

Want ook professionele hulp zoeken is voor veel mensen niet makkelijk. Dit kan ook komen doordat je liever niet over je problemen praat, omdat je dit moeilijk vindt, maar ook omdat je het zelf op wil lossen, je hoopt dat het weer overgaat, je dan bang bent het ook aan anderen te moeten vertellen of dat die erachter komen, omdat je problemen liever uit de weg gaat of niet voor jezelf wil erkennen dat het niet goed gaat. Deze redenen hebben vooral met het taboe te maken dat er op psychische klachten rust. Dat je een geweldig weekend hebt gehad vertel je vast zonder enkel probleem, maar als je alleen maar in bed hebt liggen huilen, wanneer hoor je iemand dat nou zeggen? Niet vaak nee en toch gebeurt het wel vaak.

Negatieve opvattingen

Het komt erop neer dat je helemaal geen psychisch probleem wil en dat is logisch, je geen idee hebt wat er nou precies met je aan de hand is en bang bent voor de gevolgen van het uitkomen er van naar anderen. Wat zijn de opvattingen dan over psychische klachten? Ook die kunnen verschillen. Maar meestal gaat het erover dat je bang bent om gek of raar te zijn of zwak of zielig en dat anderen ook negatief over je zullen denken.

Met alle gevolgen van dien. Want als men niet praat over zijn of haar klachten en er mee rond blijft lopen, zonder er iets aan te doen, is de kans groot dat het alleen maar erger wordt. Psychische klachten verergeren vaak over de tijd. Soms herstelt iemand wel eens spontaan, maar ook dan kan het zijn dat het later weer de kop opsteekt. Dat is de reden dat er ook veel mensen zijn die meerdere keren in hun leven een depressie doormaken of bijvoorbeeld bij tegenslagen in het leven steeds weer paniekklachten krijgen. Ook al gaat het dan weer beter na verloop van tijd, als de kern van het probleem niet wordt aangepakt, kunnen klachten weer terugkomen, soms ook in een andere vorm.

Wat jij kunt doen

Natuurlijk zou het mooi zijn als mensen hier opener over worden. Er komt de laatste tijd wel meer aandacht voor psychische problemen in de media. Dat is een positieve ontwikkeling en is ook nodig. Je hoeft er niet alleen voor te staan. De volgende tips zijn om je te motiveren opener te worden over jouw problemen:

1. Praat erover. Je hoeft dit niet met iedereen te doen, maar er zijn vast mensen in jouw omgeving de je vertrouwt en waar van je weet dat je wel kunt praten over jouw problemen. Vaak merken mensen dat als ze er zelf minder geheimzinnig over doen, anderen ook ineens opener worden. Misschien zijn er meer mensen in jouw omgeving die soortgelijke klachten hebben. Zo kunnen jullie ook elkaar steunen. Maar in ieder geval is het al fijn als jij jouw verhaal kwijt kunt.

2. Vraag steun aan jouw omgeving. Misschien helpt het jou als iemand je stimuleert de deur uit te gaan als je somber bent of dat iemand af en toe een oogje in het zeil houdt of als je gewoon kunt praten of iets leuks samen met iemand kunt doen ter afleiding. Het kan zijn dat je denkt dat anderen hier niet voor open staan, maar dit is vaak niet zo. Ook als je echt weinig mensen in jouw omgeving hebt, zijn er bijvoorbeeld maatjesprogramma’s of lotgenotencontact die steun bieden aan mensen die dat kunnen gebruiken.

3. Zoek professionele hulp. Dit betekent niet dat je zwak bent of iets dergelijks. Het is niet makkelijk om zelfstandig psychische klachten te overwinnen. Iemand die hier in gespecialiseerd is, kan jou advies geven en tools om aan jouw klachten te werken. Daarnaast jou ondersteunen en een luisterend oor bieden als onafhankelijk persoon.

4. Realiseer je dat je niet de enige bent en dat een groot deel van de Nederlandse bevolking te maken heeft met psychische problemen. De kans is groot dat als jij je openstelt tegenover iemand dat die persoon in ieder geval al iemand kent in zijn of haar omgeving die hier ook last van heeft. Misschien hij of zij zelf of een familielid, vriend, partner of collega. De kans is groter dat iemand dit wel herkent dan niet.

5. Vergelijk jouw leven niet met dat van een ander. Op social media, maar ook op andere manieren vergelijken mensen hun leven met dat van elkaar. Sowieso zie je dan vooral de positieve highlights voorbij komen, waardoor je kan denken dat jouw leven een stuk minder leuk is of misschien wel ellendig. Je krijgt dan al snel het gevoel dat je de enige bent en dat er geen ruimte is voor problemen op deze wereld. Maar dat is er wel. Helaas laten bepaalde media soms anders zien.

6. Neem zelf de verantwoordelijkheid over jouw leven. Wil je van jouw klachten af, zoek dan op welke manier je daar aan kunt werken. Zoek bijvoorbeeld zelf informatie, lees zelfhulpboeken, zoek een psycholoog of andere hulpverlener. Kortom investeer in jezelf en jouw eigen geluk!

Je kunt zelf bijdragen aan het doorbreken van het taboe. Als we met zijn allen een gezondere maatschappij willen, is het belangrijk om daar ook jouw eigen verantwoordelijkheid voor te nemen. Ook als je zelf geen psychische problemen hebt, kan je bijvoorbeeld een luisterend oor of schouder bieden aan iemand die dat wel heeft. Ze zullen je dankbaar zijn. En als jij het voorbeeld neemt, zullen anderen makkelijker volgen. Het is niet makkelijk, dat begrijpen we, maar wel nodig voor verandering.

Wil je ook iets doen aan jouw klachten en zoek je hier hulp bij door middel van therapie? Op PsyVisie kun je (video)bellen met ervaren en deskundige psychologen. Je kunt snel terecht, wij hebben geen wachtlijst.

De informatie op deze pagina is niet bedoeld als vervanging voor diagnose, behandeling of professioneel advies. Je mag geen actie ondernemen zonder overleg met een gekwalificeerde professional in de geestelijke gezondheidszorg. Lees onze algemene voorwaarden voor meer informatie.

Als je in een crisis verkeert of een andere persoon in gevaar is, gebruik deze site dan niet. Deze bronnen kunnen je onmiddellijk helpen.