Artikelen en advies over burn out

De afgelopen jaren is het aantal mensen dat kampt met burn out verschijnselen sterk toegenomen. Afgelopen jaar had 16% van de beroepsbevolking in Nederland last van burn out klachten, dit komt overeen met 1 op de 6 werknemers en dit zijn naar schatting 1,4 miljoen mensen. Dat is niet zo gek als je nagaat dat de werkdruk onder werknemers is toegenomen en dat men ook privé een steeds drukkere agenda heeft. Veel mensen vinden dat er veel van ze wordt verwacht; een carrière, kinderen opvoeden, een sociaal leven en het liefst willen we daarnaast ook nog sporten of tijd besteden aan onze hobby’s of persoonlijke ontwikkeling. Dan blijft er weinig tijd over om te ontspannen.

Vooral de toegenomen prestatiedruk lijkt een duidelijke oorzaak te zijn dat steeds meer mensen opgebrand raken. Want we moeten en willen niet alleen veel, we willen het ook goed doen. De maatschappij stimuleert dit ook. Als je iemand bent met een groot verantwoordelijkheidsgevoel of een neiging tot perfectionisme, dan is het moeilijk om daar aan te ontkomen.

Om een beter begrip van burn out klachten te krijgen, vind je hier artikelen die informatie bieden over de signalen, oorzaken, symptomen, behandeling en preventie van burn out- en stressklachten.

DOORBREEK DE VICIEUZE CIRKEL

Krijg de ondersteuning die je nodig hebt van een van onze psychologen.

Overbelasting

Draai je langdurig op volle toeren door, dan bestaat de kans dat je een burn out krijgt. Het menselijk lichaam en de geest heeft zo zijn grenzen en kan dan de druk niet meer aan. Je raakt dan ontregelt. Dit is meestal een geleidelijk proces. Je merkt dan bijvoorbeeld dat je oververmoeid bent, snel in de stress schiet of je niet meer goed kunt concentreren. Als je op tijd aan de bel trekt is de kans op herstel groter en sneller. In een vroeg stadium kan je ook zelf een stapje terug nemen en zelf weer herstellen. Het komt vaker voor dat men de klachten negeert en het steeds erger wordt. Meestal is er dan een trigger die de zogenoemde druppel is die de emmer doet overlopen. Je kan dan niet meer en er is geen ontkomen meer aan. Je kunt het vergelijken met een stemmetje dat eerst nog fluistert dat het zo niet de goede kant op gaat, maar als je dat negeert kan het stemmetje niet anders dan steeds harder roepen tot het wel keihard moet schreeuwen: “STOP”.

Hoe herken je een burn out?

Zoals je leest, kan je er het beste zo vroeg mogelijk bij zijn. Vaak hebben mensen met een burn out al langdurig klachten die steeds erger worden. Op een gegeven moment worden de klachten chronisch en ervaart iemand dagelijks stressklachten, een uitgeput/opgebrand gevoel en/of het gevoel constant aan te staan.
Hieronder meer symptomen waaraan je een burn out kunt herkennen:

• Lichamelijke en geestelijke uitputting
• Slapeloosheid
• Gespannenheid/niet meer kunnen ontspannen
• Concentratieproblemen
• Vergeetachtigheid
• Piekeren
• Onzekerheid
• Lichamelijke klachten zoals: hoofdpijn, hartkloppingen, zweten, benauwdheid, spierpijn, maag/darmklachten
• Cynisme
• Motivatieproblemen
• Prikkelbaarheid
• Snel emotioneel

Er is best wat overlap tussen depressieve klachten en een burn out. Soms is het onderscheid niet zo makkelijk te maken. Het is dan goed om naar de oorzaak te kijken. Een langdurige burn out kan leiden tot een depressie of daarop lijken. Na lang onder stress te hebben gestaan, gaat als het ware het lichtje uit. Je valt dan in een vergelijkbaar zwart gat als mensen met een depressie.

Oorzaken

Als je veel stress ervaart in jouw leven door bijvoorbeeld een veeleisende baan, een druk gezinsleven, misschien wel de zorg voor een of meerdere (volwassen) familieleden, een drukke leefomgeving, een traumatische gebeurtenis of iets anders, dan heb je kans op het ontwikkelen van een burn out. Als je de bron(nen) aanpakt en er mee om leert gaan, zal dit niet het geval zijn, maar soms heb je de ruimte niet om op de rem te trappen of weet je niet hoe of heb je geen steun in jouw omgeving of vind je het moeilijk om hulp te vragen. Dan kan er na langdurige overbelasting een burn out ontstaan.

Naast externe factoren als hoge werkdruk of veel verplichtingen/verantwoordelijkheden spelen persoonlijke eigenschappen ook mee in het ontstaan van een burn out. Als je perfectionistisch bent en/of een groot verantwoordelijkheidsgevoel hebt, ben je er gevoeliger voor. Ook als je moeilijk grenzen aan kunt geven, is er meer kans op een burn out. Mensen met een negatief zelfbeeld hebben ook meer kans op een burn out, omdat zij vaak harder hun best doen, om vermeende tekorten te compenseren, moeilijk nee kunnen zeggen en geneigd zijn tot pleasen. De externe en interne factoren versterken elkaar ook. Een hoge werkdruk zorgt dan voor nog meer perfectionisme, wat weer leidt tot een nog hogere werkdruk enzovoorts. Je raakt dan in een negatieve spiraal die moeilijk nog op eigen kracht te doorbreken is. Ook omdat je simpelweg niet meer de energie hebt om er iets aan te doen. Behandeling is dan geïndiceerd.

Behandeling voor burn out

Mensen met een burn out hebben behandeling nodig om het leven weer beheersbaar te maken en te herstellen. In sommige gevallen herstelt iemand door zelf een rustperiode in te lassen, maar omdat er vaak ook persoonskenmerken meespelen is het goed om te bekijken waardoor de burn out is ontstaan en welke eigenschappen en omstandigheden die in stand houden.

Cognitieve gedragstherapie is een vorm van behandeling die veel wordt toegepast bij een burn out. Je leert anders denken, jouw gedragspatronen herkennen en veranderingen aan te brengen in de manier waarop je met stress omgaat.

Mindfulness is een vorm van behandeling die je leert hoe je beter kunt ontspannen en om meer in het moment te leven in plaats van in jouw hoofd. Dit is vaak een bron van stress, omdat je dan onnodig bezig bent met het verleden of de toekomst en waardoor je niet tot rust kunt komen. Ook sta je waarschijnlijk niet in verbinding met jouw lichaam, waardoor je jouw grenzen niet herkent en daar dus niet naar kunt leven. Jouw lichaam geeft bijvoorbeeld aan dat je moet rusten, maar jouw hoofd vindt dat onzin, omdat je nog zoveel te doen hebt of omdat je naar jouw mening nog maar amper wat gedaan hebt.

Naast cognitieve gedragstherapie en mindfulness zijn oplossingsgerichte therapie, ACT en lichaamsgerichte therapie behandelvormen die gebruikt worden bij burn out klachten. Psychologen gebruiken soms verschillende vormen van behandeling naast elkaar.

Blijf er niet mee rondlopen

Als je last hebt van stress- of burn out klachten is het belangrijk om dit te delen met mensen uit jouw omgeving of professionele hulp te zoeken. Je voorkomt dat het erger wordt als je hulp zoekt. Vooral bij stress is het goed om zo snel mogelijk aan de bel te trekken. Hoe erger je ontregelt, hoe langer en moeilijker het herstel. Ook is het zwaar om het in je eentje te moeten dragen. Als je een burn out hebt, kun je tegen onbegrip aanlopen. In dat geval is het belangrijk je te beseffen dat jij je niet aanstelt en je niet de enige bent. Een burn out is een aandoening die echt is en veel voorkomt. Als je er zelf niet uitkomt, kan een psycholoog je hierbij helpen en jouw de steun en behandeling geven die jij nodig hebt.

 

Krijg de ondersteuning die je nodig hebt van een van onze psychologen

De informatie op deze pagina is niet bedoeld als vervanging voor diagnose, behandeling of professioneel advies. Je mag geen actie ondernemen zonder overleg met een gekwalificeerde professional in de geestelijke gezondheidszorg. Lees onze algemene voorwaarden voor meer informatie.

Als je in een crisis verkeert of een andere persoon in gevaar is, gebruik deze site dan niet. Deze bronnen Deze bronnen kunnen je onmiddellijk helpen.