Artikelen en advies over stress

Vrijwel iedereen heeft er wel eens last van. Stress betekent spanning of druk. Het is een natuurlijke reactie van het lichaam om in actie te komen als dat nodig is. Als je van mening bent dat er een dreiging is of dat je moet presteren, komt jouw lichaam in actie om te vechten of vluchten door het hormoon adrenaline af te geven en gaat je hart sneller kloppen en jouw spieren spannen zich aan. Je wordt ook extra alert door het hormoon cortisol. Dat is allemaal heel handig als je ook daadwerkelijk moet vluchten of vechten. Als dat niet het geval is en als jouw hersenen ten onrechte denken dat er gevaar dreigt, dan kan jij je heel ongemakkelijk gaan voelen.

Zo kan het bijvoorbeeld zijn dat je gewoon thuis zit en last krijgt van hartkloppingen en klamme handen, omdat je nadenkt over wat je allemaal nog moet doen of je gaat naar een feestje, maar omdat je dit erg spannend vindt, voel je je gespannen en onrustig in plaats van dat je daar zin in hebt. Het kan ook zijn dat je een presentatie moet geven en vlak ervoor misselijk wordt of je bent bezig met een examen en krijgt ineens een black out. Dit zijn allemaal stressverschijnselen en bijna iedereen heeft ze weleens meegemaakt in meer of mindere mate.

Het is ook niet erg als je weleens nerveus bent voor iets wat je lastig vindt of wat je nog niet zo vaak hebt gedaan. Meestal zakt de spanning ook wel als de situatie niet meer nieuw is en als je ergens steeds beter in wordt. Het kan echter ook zijn dat dit niet gebeurt. Dat je telkens weer in de stress schiet voordat je iets moet presteren of dat je steeds een gevoel hebt van onrust als je aan het werk bent. Het kan zelfs zo zijn dat je constant rondloopt met een gespannen gevoel. Dan is er meer aan de hand dan een beetje gezonde spanning.

De afgelopen jaren is het aantal mensen dat kampt met stressverschijnselen sterk toegenomen.  Als deze klachten voor langere tijd aanhouden, kan dit leiden tot een burn out.

Vooral de toegenomen prestatiedruk lijkt een duidelijke oorzaak te zijn dat steeds meer mensen last hebben van stress. Want we moeten en willen niet alleen veel, we willen het ook goed doen. De maatschappij stimuleert dit ook. Als je iemand bent met een groot verantwoordelijkheidsgevoel of een neiging tot perfectionisme, dan is het moeilijk om daar aan te ontkomen.

Om een beter begrip van  stressklachten te krijgen, vind je hier artikelen die informatie bieden over de signalen, oorzaken, symptomen, behandeling en preventie van stressklachten.

DOORBREEK DE VICIEUZE CIRKEL

Krijg de ondersteuning die je nodig hebt van een van onze psychologen.

Langdurige stress

Als stress herhaaldelijk optreed dan is dat erg onprettig voor iemand. Zoals eerder gezegd is een beetje gezonde spanning geen probleem en is dat juist een normale reactie van het lichaam die je juist helpt om beter te presteren of in actie te komen, maar als de stressreacties vaak optreden is dat niet fijn en op langere termijn zelfs schadelijk voor jouw lichaam. Het kan het immuunsysteem aantasten en ook andere lichaamsfuncties verstoren met alle gevolgen van dien. Er is dan wel sprake van een langdurig patroon van stress. Dit kan voorkomen worden, door op tijd hulp te zoeken of zelf op zoek te gaan naar manieren om beter met de situaties om te gaan die de stress veroorzaken. Belangrijk is dat je inziet wat bij jou stress veroorzaakt en hoe je daarmee omgaat.

Oorzaken

Er zijn verschillende situaties die voor stress kunnen zorgen. In principe gaat het om een disbalans tussen spanning en ontspanning of draaglast en draagkracht. Het kan zijn dat je nou eenmaal heel veel op jouw bordje hebt. Dan is het moeilijk om te ontspannen. Een drukke baan, een druk gezin, een druk sociaal netwerk, de zorg voor anderen, veel verantwoordelijkheden, financieel problemen, maar ook een ingrijpende gebeurtenis, zoals een scheiding of relatiebreuk, een verhuizing, ontslag of het verliezen van een dierbare of een traumatische gebeurtenis zijn allemaal stressoren die kunnen leiden tot stressklachten. 

Voor sommigen mensen is ontspannen sowieso moeilijk. Als je bijvoorbeeld geneigd bent tot perfectionisme, faalangstig bent, een groot verantwoordelijkheidsgevoel of een negatief zelfbeeld hebt, dan kan het moeilijk zijn om tot rust te komen. Je bent dan vaak bezig met wat je allemaal nog moet doen of je vraagt je telkens af of je iets wel goed hebt gedaan of wat anderen van jou vinden. Jouw hoofd draait dan maar door, dat veroorzaakt stress.

Het kunnen dus zowel externe als interne factoren zijn die stress veroorzaken. Meestal is het een combinatie van beiden. Dat er zowel dingen gebeuren in jouw leven die stress veroorzaken als de manier waarop je ermee omgaat. Het eerste is moeilijker te beïnvloeden dan het laatste. Maar soms komt iemand erachter dat hij of zij meer invloed heeft op de omgeving dan gedacht.

Hoe herken je stress?

Je kunt er maar beter vroeg bij zijn om te voorkomen dat de stressklachten chronisch worden of leiden tot een burn out. Hieronder de symptomen waaraan je stress kunt herkennen:

  • Vermoeidheid
  • Slapeloosheid
  • Gespannenheid/niet meer kunnen ontspannen
  • Concentratieproblemen
  • Vergeetachtigheid
  • Piekeren
  • Onzekerheid
  • Lichamelijke klachten zoals: hoofdpijn, hartkloppingen, zweten, benauwdheid, spierpijn, maag/darmklachten
  • Cynisme
  • Motivatieproblemen
  • Prikkelbaarheid
  • Snel emotioneel

Er is best wat overlap tussen depressieve klachten, angstklachten en stress. Soms is het onderscheid niet zo makkelijk te maken. Het is dan goed om naar de oorzaak te kijken. Langdurige stress kan leiden tot een depressie of angststoornis. Ook een burn out ligt dus op de loer als de stress langdurig voortduurt.

Behandeling voor stress

Mensen met een stressklachten hebben soms behandeling nodig om het leven weer beheersbaar te maken. In sommige gevallen herstelt iemand door zelf een rustperiode in te lassen en de oorzaken aan te pakken. Het is het goed om in ieder geval te kijken waardoor de stress ontstaat en welke eigenschappen en omstandigheden die in stand houden.

Cognitieve gedragstherapie is een vorm van behandeling die veel wordt toegepast bij stressklachten. Je leert anders denken, jouw gedragspatronen herkennen en veranderingen aan te brengen in de manier waarop je met stress omgaat.

Mindfulness is een vorm van behandeling die je leert hoe je beter kunt ontspannen en om meer in het moment te leven in plaats van in jouw hoofd. Dit is vaak een bron van stress, omdat je dan onnodig bezig bent met het verleden of de toekomst en waardoor je niet tot rust kunt komen. Ook sta je waarschijnlijk niet in verbinding met jouw lichaam, waardoor je jouw grenzen niet herkent en daar dus niet naar kunt leven. Jouw lichaam geeft bijvoorbeeld aan dat je moet rusten, maar jouw hoofd vindt dat onzin, omdat je nog zoveel te doen hebt of omdat je naar jouw mening nog maar amper wat gedaan hebt.

Naast cognitieve gedragstherapie en mindfulness zijn oplossingsgerichte therapie, ACT en lichaamsgerichte therapie behandelvormen die gebruikt worden bij stressklachten. Psychologen gebruiken soms verschillende vormen van behandeling naast elkaar. Sporten is ook een goede manier om stress te ontladen en is vaak een onderdeel van behandeling voor stressklachten.

Blijf er niet mee rondlopen

Als je last hebt van stress- of burn out klachten is het belangrijk om dit te delen met mensen uit jouw omgeving of professionele hulp te zoeken. Je voorkomt dat het erger wordt als je hulp zoekt. Vooral bij stress is het goed om zo snel mogelijk aan de bel te trekken. Hoe erger je ontregelt, hoe langer en moeilijker het herstel. Ook is het zwaar om het in je eentje te moeten dragen. Als je last hebt van stress, kun je tegen onbegrip aanlopen. In dat geval is het belangrijk je te beseffen dat jij je niet aanstelt en je niet de enige bent. Stressklachten zijn echt en komen veel voor. Als je er zelf niet uitkomt, kan een psycholoog je hierbij helpen en jouw de steun en behandeling geven die jij nodig hebt.

Krijg de ondersteuning die je nodig hebt van een van onze psychologen

De informatie op deze pagina is niet bedoeld als vervanging voor diagnose, behandeling of professioneel advies. Je mag geen actie ondernemen zonder overleg met een gekwalificeerde professional in de geestelijke gezondheidszorg. Lees onze algemene voorwaarden voor meer informatie.

Als je in een crisis verkeert of een andere persoon in gevaar is, gebruik deze site dan niet. Deze bronnen Deze bronnen kunnen je onmiddellijk helpen.